Vin Santo

 
Vinsanto Villa Ligi Appartement Le MarcheDrank, eten en vooral het verhalen daarover, zijn in Italie een heilige drie-eenheid. Zo is het ook met de Vinsanto. Het is de heilige wijn die in de mis wordt gebruikt en omdat het meer dan duizend jaar oude klooster Fonte Avellana bij ons, vlakbij in de bergen verscholen, een eigen Vinsanto verkoopt in de kiosk, deden we daar maar eerst eens ons licht op. De Vinsanto die verkocht werd, was welliswaar van deze kloosterorde, maar werd gemaakt in hun thuishaven, het hoofdklooster in de Toscane, daar ligt de meer dan duizend jaar oude historie van dit heilige drankje. Niet dat de Vinsanto die verkocht wordt zomaar in de mis gebruikt wordt, nee zo onderwees de monnik, daarvoor moet deze eerst gezegend worden. De Vinsanto is een zoete wijn die gemaakt wordt door druiven na de oogst in te drogen en pas daarna uit te persen, tot wijn te maken en soms jaren op een klein vat te laten rijpen. Vinsanto mag alleen maar Vinsanto heten als het uit de Toscane komt en gemaakt is van de Malvasia en Trebbiano druif. Nu komen we bij de verhalen. De Amsterdamse Chefkok Wil Demandt vertelde ons dat vroeger natuurlijk alle bewaarwijnen zoet waren en dat hij gelooft in het verhaal dat van die Malvasia druif op het eilandje Santorino al een vergelijkbare zoete wijn werd geproduceerd. Wellicht werd deze wel, zo gaat een ander verhaal, door ene Xantos meegenomen, naar Italie. Zo werd de vino di Santorino of vino di Xantos verbasterd tot Vinsanto. Op enig moment werd de zoete wijn geintroduceerd in de heilige mis. Er gaan daarover weer andere overleveringen. Als eerste dat toen de wijn geschonken werd tijdens een concili te florance in 1439, de wijn van Xantos bij de geestelijken wel in de smaak viel, maar wellicht al in 1348 door de orde der Franciscanen met succes was gebruikt om in Siena een Pestepedemie te bezweren en er een geneeskrachtige werking aan werd toegeschreven. Hoe het ook zei, de zoete wijn van ingedroogde druiven was tot voor kort in heel Italie bekend als een vinsanto, maar iedere streek of dorp, nee familie had daar zo zijn eigen recept voor. Daar kwam door de EU en productbescherming vanaf 1963 verandering in. Cantina Villa Ligi in ons stadje Pergola in Le Marche maakt zo bijvoorbeeld twee soorten. Als eerste de donker gele variant van de Biamcame, de basis druif van de Bianchello wijn een varieteit van Trebbiano druif. Hun DOC maken ze van de zeldzame Aliatico druif die ook de basis is van de Pergola doc. Deze Aprico de Grifoglietto heeft een roodbruine kleur. De druiven worden bij Villa Ligi teruggedroogd tot 30-32 procent suikergehalte zodat er volgens Tonelli een mooie niet al te zoete stramature van gemaakt kan worden. De Aliatico druif heeft rond Pergola een geschiedenis die terug gaat tot de stichting van Pergola in 1234 door de heren van Gubbio. Er werd echter lange tijd maar een matige wijn van gemaakt omdat de druif zeer gevoelig is voor ziektes. Door noeste arbeid en veel doorzettingsvermogen wordt door een beperkt aantal cantina's nu een mooie wijn van gemaakt die sinds 2005 de kwalificatie doc heeft verworven.Op Sicilie vindt de grote productie van de 'supermarkt' vinsanto's plaats, de grote druiven zijn daar eenvoudig op het dak te drogen zodat binnen korte tijd grote hoeveelheden kunnen worden gemaakt voor een zacht prijsje. De Vinsanto wordt bij uitstek gedronken om lekker een cantuci in te soppen als of bij het nagerecht, maar voor de met zorg gemaakte duurdere speciaal soorten vinden velen dat heiligschennis. Tonelli vindt bijvoorbeeld zijn Aprico di Grifoglietto bij uitstek geschikt bij een mooie Gorgonzola of andere wat romige blauwschimmelkaas. De Nederlandse Culinair en Wijnschrijver Onno Kleyn schrijft daar ten slotte over: 'De ware Toscaan vertikt het om idiote bedragen te betalen voor wat voor wijn dan ook en voelt zich dus ook gerechtigd om te dopen.'
Ca'Palazzo heeft 8 appartementen van 2-6 personen en ligt in een beschermd heuvellandschap midden tussen de graanvelden, de zonnebloemvelden en de ongerepte natuur in de meest noordelijke deel van le Marche, Pesaro/Urbino. De ligging op ongeveer 420 meter geeft een spectaculair uitzicht over... Lees meer >>>
Tips 2018
Pasen: Slow Food Weekend
Mei&juni  Fietsen-in-italie.nl, Eric vd Bogaard
15 mei Feste dei Ceri Gubio
26/27 mei Cantine Aperte
Kindervakanties: Koken met en door kinderen.
Truffeltijd: jan, feb, jul, aug, okt, nov dec